W 2009 r. Sekcja Doświadczalnictwa Terenowego PODR w Szepietowie przeprowadziła po 2 doświadczenia z odmianami żyta i pszenżyta. Doświadczenia przeprowadzono w gospodarstwach rolników indywidualnych województwa podlaskiego oraz na polu doświadczalnym PODR w Szepietowie.

Rośliny uprawiano na dwóch poziomach agrotechniki: przeciętnym - a1 i intensywnym - a2. Intensywny poziom agrotechniki różnił się od przeciętnego wyższym nawożeniem azotem o 40 kg/ha w czystym składniku oraz zastosowaniem: dwukrotnego oprysku fungicydem łącznie z nawozem dolistnym oraz stosowanie antywylegacza. Na całości doświadczenia przewidziano zastosowanie herbicydów i w miarę konieczności insektycydów.

Wielkość nawożenia azotem w zależności od gatunku zboża, przedplonu i kompleksu glebowego wynosiła na poziomie przeciętnym 70-100 kg N/ha, zaś na intensywnym 110-140 kg. Nawozy fosforowe i potasowe stosowano przedsiewnie, w zależności od zasobności gleby: 20-70 kg P2O5 i 70-90 kg K2O/ha.

Na poziomie intensywnym a2 wykonano następujące zabiegi zwalczające choroby grzybowe:
- pierwszy oprysk (koniec krzewienia - początek strzelania w źdźbło): Input - 1 l/ha,
- drugi oprysk (początek kłoszenia): Fandango - 1 l/ha.

Łącznie z fungicydami zastosowano nawóz dolistny Plonovit Z w dawce 1 l/ha. Jako regulatora wzrostu w fazie pełni strzelania w źdźbło użyto Cerone - 1 l/ha.

Na całości doświadczenia stosowano następujące herbicydy: jesienią Cougar (1,5 l/ha) oraz wiosną Huzar (0,2 kg/ha). Na doświadczeniach nie było konieczności stosowania insektycydów.

Ilość wysiewu odmian pszenżyta wynosiła w kg/ha: 152-244 (kompleks żytni b. dobry), natomiast żyta: 91-126 (kompleks żytni b. dobry) i 103-147 (kompleks żytni dobry). Przed siewem odmiany zaprawiono Funabenem T w dawce 200 g na 100 kg ziarna.

Tabele z plonami zawierają wzorzec, który stanowi średnią z odmian wzorcowych ustalanych corocznie przez COBORU dla całego kraju - zaznaczono je tłustym drukiem.

Plonowanie odmian żyta ozimego

Lp.
Odmiana
Średniaza rok 2009
(2 dośw.)
%wzorca
Efektywność wyższego poziomu agrotechniki
poziom agrotechniki
a1
a2
a1
a2
a2 - a1
wzorzec
6,08
7,00
-
-
-
1.
Bosmo
5,75
6,25
95
89
0,50
2.
Dańkowskie Diament
5,90
6,51
97
93
0,61
3.
Balistic F1
6,41
7,74
105
111
1,33
4.
Minello F1
6,25
7,50
103
107
1,25
5.
Herakles
5,56
7,00
91
100
1,44
6.
Placido F1
6,50
8,06
107
115
1,56
7.
Stanko
6,23
6,76
102
97
0,53
8.
Visello F1
6,74
7,30
111
104
0,56
9.
Bellami F1
7,19
7,47
118
107
0,28
10.
Domir
5,81
7,03
96
100
1,22

Plonowanie odmian pszenżyta ozimego

Lp.
Odmiana
Średniaza rok 2009
(2 dośw.)
%wzorca
Efektywność wyższego poziomu agrotechniki
poziom agrotechniki
a1
a2
a1
a2
a2 - a1
wzorzec
7,91
8,92
-
-
-
1. Moderato
8,12
8,87
103
99
0,75
2. Algoso
8,17
9,44
103
106
1,27
3. Grenado
7,69
8,62
97
97
0,93
4. Borwo
7,66
8,76
97
98
1,10
5. Baltiko
8,17
9,25
103
104
1,08
6. Gniewko
7,88
9,36
100
105
1,48
7. Trismart
7,77
8,36
98
94
0,59
8. Alekto
7,68
9,26
97
104
1,58
9. Leontino
8,11
9,19
103
103
1,08
10. Pigmej
7,31
8,68
92
97
1,37
11. Pizarro
7,55
8,77
95
98
1,22

 

Żyto

Na poziomie przeciętnym odmiany plonowały średnio od 5,6 do 7,2 t/ha. Natomiast na poziomie intensywnym plony wahały się od 6,3 do 8,1 t z ha. Wszystkie odmiany wykazały zwyżkę plonu przy uprawie na intensywnym poziomie agrotechniki. Efektywność wyższego poziomu agrotechniki była największa u odmiany populacyjnej Herakles (1,44 t/ha) i mieszańcowej Placido (1,56 t/ha). Najniższy przyrost plonu stwierdzono u odmiany mieszańcowej Bellami (0,28 t/ha) i populacyjnej Bosmo (0,50 t/ha). Średnio na poziomie przeciętnym najwyżej plonowały odmiany mieszańcowe: Bellami i Visello. Najniżej plonowały odmiany populacyjne Herakles i Bosmo. Na intensywnym poziomie agrotechniki najwyższym plonem wykazały się następujące odmiany mieszańcowe: Placido, Balistic i Minello. Natomiast odmiany Bosmo i Dańkowskie Diament wydały średnio najniższy plon na poziomie intensywnym.

Pszenżyto ozime

Średnio na przeciętnym poziomie agrotechniki odmiany plonowały od 7,3 do 8,2 t/ha. Natomiast plony odmian uprawianych na intensywnym poziomie agrotechniki wahały się od 8,4 do 9,4 t/ha. Najwyżej plonowały odmiany Algoso, Baltiko, Moderato i Leontino - poziom przeciętny. Na poziomie intensywnym najwyższym plonem wykazały się odmiany Algoso, Gniewko, Alekto i Baltiko. Najniżej spośród badanych odmian plonowały Pigmej i Pizarro - poziom przeciętny, zaś na poziomie intensywnym - Trismart i Grenado. Większość badanych odmian zareagowała znaczną zwyżką plonu przy uprawie na intensywnym poziomie agrotechniki. Szczególnym przyrostem plonów wykazały się odmiany Alekto (1,58 t/ha) oraz Gniewko (1,48 t/ha). Najniższe przyrosty plonu zanotowano u odmian: Trismart, Moderato i Grenado. Efektywność wyższego poziomu agrotechniki nie przekroczyła w tym wypadku 1 t z ha.

Krzysztof Zawojski