Uprawa lucerny w mieszance z dwoma gatunkami traw jest korzystna ze względu na wyższy i jakościowo lepszy plon siana oraz mniejsze wymagania odnośnie nawożenia azotem. Zastosowanie w mieszance dwóch gatunków traw o różnych wymaganiach siedliskowych, zróżnicowanej budowie morfologicznej i konkurencyjności względem lucerny, korzystnie oddziaływuje na plonowanie, wartość pokarmową uzyskanej paszy oraz trwałość mieszanki.

Uprawa mieszanek lucerny z trawami ma duże znaczenie w woj. podlaskim ze względu na dynamicznie rozwijającą się hodowlę bydła. Wprowadzenie mieszanek do płodozmianu, w którym przeważają zboża (ponad 80% zbóż w strukturze zasiewów), znacząco poprawi warunki fitosanitarne jak i fizykochemiczne gleb.

W doświadczeniach polowych przeprowadzonych przez PODR w Szepietowie, w latach 2003 i 2004 uprawiano następujące mieszanki:
– lucerna 50% + kupkówka pospolita 40% + festulolium 10%,
– lucerna 50% + kostrzewa łąkowa 40% + festulolium 10%.

Festulolium jest nową trawą powstałą ze skrzyżowania życicy wielokwiatowej z kostrzewą łąkową.
Celem doświadczeń, oprócz oceny plonowania poszczególnych mieszanek było również wykazanie jak nawożenie azotem oddziaływuje na przyrost ich plonu. Dlatego pod każdą mieszankę zastosowano nawożenie azotowe w dwóch dawkach: 40 i 100 kg N/ha. Ilość wysiewu poszczególnych składników mieszanek była następująca (na 1 ha): lucerna 9 kg, kupkówka pospolita 8 kg, kostrzewa łąkowa 14 kg, festulolium 3,6 kg.

W roku 2003 założono 5 doświadczeń w następujących miejscowościach: Miecze gm. Rajgród, Żarnowo gm. Augustów, Giełczyn gm. Łomża, Rumejki gm. Juchnowiec i pole doświadczalne PODR Szepietowo. Doświadczenia zlokalizowano na glebach dobrze uwilgotnionych, kompleksu pszennego dobrego bądź żytniego bardzo dobrego. Mieszanki wysiano w połowie kwietnia na głębokość 1-2 cm. Przed siewem na całym doświadczeniu zastosowano jednakowe nawożenie mineralne (w kg/ha): N – 30, P2O5 – 60, K2O – 80. Na jesieni wykonano wykaszanie pielęgnacyjne ale plon w roku siewu nie był określany.

W I roku pełnego użytkowania (2004) wczesną wiosną zastosowano następujące nawożenie mineralne (w kg/ha): P2O5 – 60, K2O – 30 po każdym pokosie, N v 40 a po I i II pokosie 30 na obiektach z dawką 100 kg N/ha.

Uzyskane plony siana średnio z 5 doświadczeń zamieszczono w tabeli.

W 3 doświadczeniach zebrano cztery pokosy a w 2 trzy pokosy. Najwyższe plony, szczególnie przy niższym nawożeniu azotowym, uzyskano z I pokosu. Przy niższych dawkach azotu, plon II i III pokosu był o 2 do 2,5 t z ha siana niższy w porównaniu z I pokosem. Natomiast przy wyższych dawkach N różnica zmalała do 1 t z ha.

Średnio z 5 doświadczeń łączny plon siana ze wszystkich pokosów, na obiektach nawożonych 40 kg N/ha, był podobny dla obu mieszanek i wynosił 14,3-14,4 t z ha. Natomiast na obiektach nawożonych większą dawką azotu (100 kg N/ha), plon siana był wyższy o 2,5 do 3 t i wyniósł 16,7 do 17,5 t z ha.

W roku 2004, przy opadach w okresie wegetacji powyżej normy, plony mieszanek były wysokie. Na pytanie czy mieszanki lucerny z dwoma gatunkami traw plonują stabilnie można będzie odpowiedzieć po zebraniu plonów z II (2005) roku pełnego użytkowania mieszanek.

dr inż. Tadeusz Dworakowski

Wpływ nawożenia azotem na plonowanie mieszanek lucerny z trawami
Lp.
Obiekty
Średnia z 5 doświadczeń (t/ha) - 2004 r.
pokosy
sucha masa
suma s.m.
z pokosów
1.
lucerna 50% + kupkówka pospolita 40% + festulolium 10% N - 40 kg/ha
I
5,84
14,4
II
2,91

III
3,54

IV
2,12*

2.
lucerna 50% + kostrzewa łąkowa 40% + festulolium 10% N - 40 kg/ha
I
5,73
14,3
II
3,16

III
3,54

IV
1,82*

3.
lucerna 50% + kupkówka pospolita 40% + festulolium 10% N - 100 kg/ha
I
6,23
17,5
II
4,37

III
4,42

IV
2,44*

4.
lucerna 50% + kostrzewa łąkowa 40% + fstulolium 10% N - 100 kg/ha
I
5,96
16,7
II
4,29

III
4,31

IV
2,17*

* - średnia z 3 doświadczeń